Investeringsaftrek: waarom de meeste ondernemingen het volledige potentieel ervan onbenut laten

3 afzonderlijke vormen van investeringsaftrek

Vandaag onderscheiden we drie sporen voor de toepassing van de investeringsaftrek. Elk spoor is gericht op specifieke investeringen in nieuwe materiële of immateriële vaste activa, die uitsluitend beroepsmatig worden gebruikt en over ten minste drie jaar worden afgeschreven :

Basisinvesteringsaftrek

De basisinvesteringsaftrek is uitsluitend bedoeld voor kmo’s en biedt een aftrek van 10% op de geactiveerde investeringen. Dit betekent dat 10% van het investeringsbedrag van de winst wordt afgetrokken. Bij een belastingpercentage van 25% geeft dit een reële besparing van 2,5%.Voor bepaalde digitale investeringen kan het percentage oplopen tot 20%, wat een effectieve besparing van 5% oplevert.

Dit is doorgaans de enige vorm die alle ondernemingen via hun boekhouder toepassen, in de veronderstelling dat ze het volledige potentieel van deze fiscale stimulans benutten. Toch bestaan er nog twee andere categorieën, die vaak interessanter zijn.

Thematische investeringsaftrek

De thematische investeringsaftrek is zowel bedoeld voor kmo’s als voor grote ondernemingen en heeft betrekking op investeringen die de ecologische en duurzame transitie van ondernemingen ondersteunen. Om bepaalde transitiepijlers voorrang te geven, heeft de overheid een lijst gepubliceerd van investeringen die in aanmerking komen. Die lijst is onderverdeeld in vier thema’s, die veel ruimer zijn dan wat historisch onder de noemer “verhoogde investeringsaftrek” werd aangeboden:

• De vermindering van het energieverbruik in de industrie en in gebouwen. Dit omvat onder meer het beperken van warmteverliezen in gebouwen, de elektrificatie van processen, de installatie van hernieuwbare energiebronnen en batterijparken;
• De bescherming van het leefmilieu, met het oog op een betere recycleerbaarheid, een lager verbruik van grondstoffen en een beperking van de afvalproductie;
• Koolstofvrije mobiliteit, voor alternatieve vervoerswijzen zoals spoor- en scheepvaart, emissievrije vrachtwagens en bepaalde alternatieven op basis van waterstof;
• Digitale oplossingen die rechtstreeks aansluiten bij de duurzame investeringen binnen de drie hierboven vermelde pijlers.

Door voor deze thematische investeringsaftrek te kiezen, kunnen ondernemingen hun besparingen aanzienlijk verhogen. Sinds 2026 bedraagt het toegekende percentage voor de thematische investeringsaftrek 40%, wat neerkomt op een effectieve besparing van 10% op de gerealiseerde investeringen. De toepassing van de thematische investeringsaftrek is dus vier keer interessanter voor ondernemingen dan de toegepaste basisaftrek.

En wat als de onderneming in het jaar waarin de investering wordt geactiveerd geen belastingen betaalt? Geen probleem: het voordeel kan in de tijd worden overgedragen en worden toegepast wanneer dat voor de onderneming het best uitkomt.

Technologische investeringsaftrek

Wanneer een onderneming haar onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten of de kosten voor het verkrijgen van patenten activeert, kan ze de technologische investeringsaftrek aanvragen. Het aftrekpercentage bedraagt 13,5% wanneer de aftrek in één keer wordt toegepast, en 20,5% wanneer ze gespreid in de tijd wordt toegepast.

Elke soort van investeringsaftrek heeft haar eigen procedure

Voor de basisinvesteringsaftrek is de procedure heel eenvoudig: het is voldoende om de bedragen van de investeringen rechtstreeks in de belastingaangifte op te nemen. De aftrek wordt dan automatisch toegepast. Het is dan ook niet verrassend dat boekhouders deze aftrek vaak al rechtstreekstoepassen .

Voor de twee andere aftrekken, die tot grotere besparingen leiden, ligt dat anders. Voor de thematische en technologische investeringsaftrek moet namelijk een technisch dossier worden voorbereid, ingediend en verdedigd bij de bevoegde overheidsdiensten van elk Gewest om een attest te verkrijgen. Dat dossier bevat financiële gegevens, maar ook technische gegevens die moeten aantonen dat de voorgestelde investeringen een onderzoeks- en ontwikkelingskarakter of een duurzaam karakter hebben. Zonder dit attest, waarmee wordt bevestigd dat de investeringen in aanmerking komen, is het

onmogelijk om van de verhoogde percentages te genieten. Het attest moet voortaan bij de belastingaangifte worden gevoegd om de aftrek te kunnen toepassen.

Een investering kan bovendien slechts in één aftrekcategorie worden opgenomen. De aftrekken kunnen dus niet gecumuleerd worden : een onderneming kan voor eenzelfde investering bijvoorbeeld niet zowel de basisinvesteringsaftrek als de thematische investeringsaftrek toepassen. Daarom moet vooraf worden bepaald welke aftrek het meest aangewezen is om de mogelijke besparingen te maximaliseren.

Wat de timing betreft, moeten de technische dossiers voor het verkrijgen van een attest uiterlijk drie maanden na de afsluiting van het belastingjaar worden ingediend. Voor het belastingjaar 2025 geldt er een uitzondering: Door de invoering van de nieuwe maatregel mogen ondernemingen hun dossier indienen tot en met 31 december 2026. Dit is een unieke kans om in een uitdagend economisch klimaat nog van deze bijkomende besparing te genieten.

Enkele aanvullende elementen bij de nieuwe regelgeving

Sinds de nieuwe regelgeving in 2025 van toepassing is, zijn er een aantal normen en specifieke voorwaarden bijgekomen. Daardoor is het verkrijgen van het attest vaak nog moeilijker geworden. Hieronder worden enkele belangrijke aandachtspunten toegelicht waarmee rekening moet worden gehouden.

• Voor eenzelfde investering kan zowel een subsidie als een thematische investeringsaftrek worden aangevraagd. Er gelden wel voorwaarden voor de financiële haalbaarheid van het project wanneer steunmaatregelen worden gecumuleerd. Daarnaast moet rekening worden gehouden met de voorwaarden die van toepassing zijn op de gebruikte subsidies;
• De thematische investeringsaftrek kan in de tijd worden overgedragen. De aftrek van 40% geldt vanaf het belastingjaar 2026 voor alle ondernemingen;
• Er kunnen attesten worden verkregen om een afgeronde duurzame investering te valideren. Tijdens een investering kunnen ook erkenningscertificaten worden verkregen, die meer zekerheid bieden over de regelgeving die uiteindelijk zal worden toegepast;
• Voor veel thematische investeringen is een audit vereist (of verplicht). Deze audit moet, op basis van een voorafgaand onderzoek door een erkende instantie of deskundige, aantonen dat het project een laag rendabiliteit heeft (interne rentevoet < 13%) en moet ook de energiebesparing die dankzij de investering wordt gerealiseerd, concreet bepalen;
• Voor thematische investeringen die in 2025 werden geactiveerd, wordt de deadline verlengd tot en met 31 december 2026 om een dossier bij de bevoegde instanties in te dienen. Vanaf het belastingjaar 2026 geldt opnieuw de voorwaarde dat het dossier binnen drie maanden na de afsluiting van het belastingjaar moet worden ingediend.

Conclusie

De investeringsaftrek is veel meer dan een eenvoudig fiscaal voordeel: via het thematische of technologische spoor biedt ze uw onderneming de mogelijkheid om de fiscale lasten te verlagen en tegelijk uw toekomstgerichte projecten te ondersteunen. Nu de regelgeving steeds complexer wordt en de deadlines strikt moeten worden nageleefd, is deskundige ondersteuning essentieel om optimaal van deze fiscale voordelen te kunnen genieten.

Wilt u weten of uw investeringen in aanmerking komen voor de thematische of technologische investeringsaftrek? Neem contact op met onze experts voor een eerste analyse op maat en ontdek hoe u optimaal gebruik kunt maken van de beschikbare fiscale voordelen.

‍